Phân tích tác phẩm Người Lái Đò Sông Đà của tác giả Nguyễn Tuân

Văn mẫu lớp 12
Phân tích tác phẩm Người Lái Đò Sông Đà của tác giả Nguyễn Tuân
Đánh giá bài viết

Đề bài: Phân tích tác phẩm Người Lái Đò Sông Đà của tác giả Nguyễn Tuân

Bài làm

Nguyễn Tuân là một trong những cây bút nổi danh trong thể loại tùy bút. Có thể nói chính sự nghiệp sáng tác của ông cũng luôn luôn ở độ phong phú và cũng đã lại để được một sự cân bằng giữa hai thời kỳ lịch sử trước cũng như sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Chính điểm mốc này cũng đã khiến cho các sáng tác của ông có những biến chuyển khác, thế nhưng cũng chính trên một căn bản thống nhất của một cái tôi rất Nguyễn Tuân đó chính là cái tôi tài hoa, uyên bác, thích cảm giác mạnh và Nguyễn Tuân lại là một người nghệ sĩ mà suốt đời say mê đi tìm và diễn tả cái đẹp. Nhắc đến thể loại tùy bút, nhắc đến ngôn ngữ bậc thầy trong việc miêu tả thì không thể không nói đến tùy bút “Người lái đò Sông Đà”.

Tác phẩm “Người lái đò sông Đà” như cũng lại được rút trong tập tuỳ bút Sông Đà – đó cũng chính là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của Nguyễn Tuân sau Cách mạng tháng Tám. Người đọc có thể nhận ra được cũng chính giai đoạn sau Cách mạng tháng Tám 1945 thì tuỳ bút Nguyễn Tuân lúc này đây dường như cũng lại ngày càng giàu thêm chất ký mới thật tuyệt diệu làm sao. Nhà văn Nguyễn Tuân dường như cũng luôn luôn thể hiện được rất nhiều những tư liệu phong phú cũng như thật bề bộn vầ các chất tư liệu tổng hợp từ tư liệu về địa lí, những tư liệu về lịch sử, dân tộc học. Và qua con mắt của tác giả Nguyễn Tuân thì tất cả những tư liệu đó dường như cũng đã lại trở thành một hình tượng vô cùng sống động.

Trong tác phẩm thì nhà văn Nguyễn Tuân đã sáng tạo ra một con sông Đà, một con sông Đà có rất nhiều những đặc điểm khác nhau. Thông qua đây người đọc cũng cảm nhận thấy được cảnh con sông Đà như không phải là thiên nhiên vô tri, vô giác không mà là một sinh thể có hoạt động đồng thời lại có được những tính cách, cá tính, có tâm trạng hẳn hoi và khá phức tạp biết bao nhiêu. Con sông Đà được nhà văn miêu tả lên lại có hai nét tính cách cơ bản đối lập với nhau. Và hai nét cá tính và đối lập nhau đó chính là các đặc điểm hung bạo và trữ tình. Cũng chính với hai nét tính cách này thì Nguyễn Tuân dường như cũng đã lại luôn luôn khơi đúng vào cảm hứng nghệ thuật của Nguyễn Tuân . Nhà văn chính là một cây bút vốn luôn luôn khao khát những cảm giác, cảm xúc mới lạ, ở ông lại luôn luôn có được những tình carmm thật dạt dào và nồng nàn, say đắm.

Thực sự cũng không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Tuân lúc này dây dường như cũng đã viết rất hay về đèo cao và có biết bao nhiêu những dốc thẳm, về gió, vể bão, hay lại còn chính về thác nước dữ dội. Thực sự nếu như mà không phải là về vẻ đẹp tuyệt vời của cảnh vật, của con người, của viên ngọc trai đáy biển, của bầu trời như cũng thật trong trên đỉnh núi Mèovề hoa thuỷ tiên nở đúng đẻm giao thừa, về sắc đẹp đổ quán xiêu đình, nghiêng thành nghiêng nước của nàng Kiều,… Tất cả những điều này nói lên vẻ đẹp trữ tình của con sông Đà.

Tiếp đến cũng chính là những nét tính cách hung bạo của con sông Đà ngay thì từ xa xưa thì ông cha ta đã diễn tả bằng biểu tượng đó là Sơn Tinh – Thuỷ, Tác giả Nguyễn Tuân thì không thể dùng lối huyền thoại như thế được mà ở đây thì ông phải dựng lên những bức tranh rất chân thực về những cảnh tượng hùng vĩ và dữ dội của con sông Đà. Tất cả các điều này như cũng lại khiến người đọc cũng phải rùng mình sởn gáy như đứng trước cảnh thực của Nguyễn Tuân. Tác giả thật tài tình biết bao nhiêu khi ông dường như cũng đã tung ra biết bao chữ nghĩa đắt giá, để có thể miêu tả thật đẹp đẽ khung cảnh của thiên nhiên.

Trong bài tùy bút thì Nguyễn Tuân cũng đã lại dùng thủ pháp liên tưởng, dùng các biện pháp như so sánh để diễn tả đoạn sông bị chẹt ngay chính giữa hai vách đá dựng thành cao vút bằng những đoạn văn miêu tả mà khiến cho người đọc dễ dàng có thể nhận ra được thật trữ tình, sự hung bạo của con sông Đà. "Khi ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang trong mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điên". Không chỉ dừng lại ở việc nhà văn Nguyễn Tuân còn dụng công tả cái hút nước ghê gớm những cái hút nước được tác giả nói trông “giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu”. Miêu tả con sông Đà thì nhà văn Nguyễn Tuân còn chuyển sang sử dụng kĩ thuật đặc tả của điện ảnh thật tài tình. Người đọc có thể nhận thấy được rằng chính những ngôn từ giàu hình ảnh này cũng khiến người đọc thêm nể phục về tài năng của tác giả.

Phân tích tác phẩm Người Lái Đò Sông Đà của tác giả Nguyễn Tuân

Phân tích tác phẩm Người Lái Đò Sông Đà

Dưới ngòi bút của tác giả  Nguyễn Tuân, con sông Đà lúc này đây cũng thực sự trở thành một loài thuỷ quái khổng lồ. Người đọc cũng có thể nhận thấy được cũng chính tiếng gầm gào của nó dường như cũng đã lại qua những con thác dữ, từ xa nghe đã dễ sợ biết bao nhiêu bằng câu văn miêu tả " đó cũng chính là tiếng nước réo gần mãi lại réo to mãi lên. Thế rồi tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại nhừ là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo". Thực sự sông Đà như cũng hiện lên chính là con thuỷ quái không chỉ hung hãn.

Hình ảnh tiếp theo của con sông Đà chính là hình ảnh con sông Đà như cũng thật thơ mộng biết bao nhiêu. Khi nhà văn Nguyễn Tuân đã lại gọi thế là tính cách trữ tình của con sông Đà. Có thể nhận thấy được rằng chính con sông Đà lúc này lại như một tiên nữ giáng trần thật đẹp biết bao. Sông Đà lúc này đây như cũng đã "tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo". Qủa thực con sông Đà dường như cũng lại đẹp biết bao khi được ngắm nhìn những làn mây vào mùa xuân bay trên sông Đà. Ngay cả sắc nước sông Đà cũng thay đổi theo mùa và được Nguyễn Tuân nhìn nhận được và miêu tả như mới đẹp làm sao. Nếu như mùa xuân thì dòng sông như có màu nước nhìn trông xanh ngọc bích. Khi mùa thu đến nhìn mặt nước sông Đà lúc này đây như cũng lại cứ lừ lừ chín đỏ như mặt người say rượu vậy. Nhà văn Nguyễn Tuân như có biết bao nhiêu cảm hứng dạt dào biết bao nhiêu khi ông cũng đã miêu tả thật đúng đắn về hình ảnh con sông Đà.

Thông qua cách cảm nhận vô cùng độc đáo của nhà văn Nguyễn Tuân người ta nhận thấy được con sông Đà với những dáng vẻ khác nhau. Chính trên cái nền của con sông Đà vừa có nét trữ tình, vừa lại có sự hung bạp thì còn hiện lên là hình ảnh của người lái đò. Người lái đò sông đà như trở thành người nghệ sĩ trong chính công việc thường ngày của mình. Và chính khi người lái đò lái con đò qua dòng sông nguy hiểm đó thì mới thấy được vẻ đẹp cũng như sức mạnh của ông. Hình ảnh ông lão lái đò như thế thì không còn là chuyện nghề nghiệp thông thường mà như Nguyễn Tuân đã dành những ngôn từ mỹ miều nhất về ông lái đồ chính là một tay lái ra hoa. Hình tượng nhân vật ông lái đò đã hiện lên như Nguyễn Tuân mong muốn đó chính là một con người tài hoa trí dũng tuyệt vời, ở người lái đò dường như cũng lại đã đánh bại được cái thác nước hung dữ với biết bao nhiêu nham hiểm của thác, đá nơi con sông Đà và trở thành một hình tượng nghệ thuật.

Qua bài tuỳ bút đặc sắc “Người lái đò sông Đà” cũng chính là một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ và trong bức tranh thiên nhiên đó thì hình ảnh ông lái đò – người dân lao động có trí dũng tài ba. Nguyễn Tuân cũng đã lại có những phát hiện thật tài tình biết bao nhiêu khi miêu tả được con sông Đà có những đặc điểm đối lập mà cũng thật tuyệt diệu.

Vũ Chi