Văn mẫu lớp 10

Phân tích đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng

Đề bài: Phân tích đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia của Vũ Trọng Phụng

Bài làm

Có cái chết nào không khiến người ta đau buồn, tiếc nuối? Biết rằng quy luật ở đời là sinh – lão – bệnh – tử nhưng khi chứng kiến người thân của mình ra đi mãi mãi, hẳn ai cũng xót thương, vương vấn. Nhưng khi đến với khối lượng tác phẩm đồ sộ của nhà văn Vũ Trọng Phụng, ta lại bắt gặp ngay cảnh Hạnh phúc của một tang gia. Có điều gì đó nghịch lý trong chuyện này? Tại sao đám tang mà lại hạnh phúc?

Cái chết là sự mất mát đau thương, nhưng với câu chuyện của Vũ Trọng Phụng, ta lại nhìn thấy điều trái ngược với luân thường đạo lý của con người. Đó là niềm vui, niềm hân hoan của mọi người khi người thân của mình ra đi. Đoạn trích được trích trong tiểu thuyết Số đỏ. Nhân vật chính của Số đỏ là Xuân, thường gọi là Xuân Tóc Đỏ. Hắn là một đứa bé mồ côi, sống lay lắt ở Hà Nội bằng nghề trèo me, trèo sấu, thổi kèn quảng cáo thuốc lậu, nhặt bóng ở sân quàn vợt… Xuân bị cảnh sát bắt giam nhưng lại được bà phí Đoan – một me “Tây” dâm đãng – cứu thoát và giới thiệu đến phục vụ ở tiệm may Âu hóa. Từ đó, Xuân bắt đầu tham gia vào “việc cải cách xã hội”. Nhờ thuộc lòng những bài quảng cáo thuốc lậu, hắn được nhận các danh hiệu: sinh viên trường thuốc, đốc tờ Xuân… Qua nhiều mánh khóe, Xuân nhanh chóng được mọi người trọng vọng, kính sợ. Cuối chương XIV, Xuân Tóc Đỏ vô tình làm cụ cố tổ chết. Xuân sợ quá chạy trốn. Nhưng không ngờ đó lại là một việc đại ơn đại đức mà Xuân mang đến cho đại gia đình nhà cụ cố.

Bao lâu nay mọi người mong mãi mà cụ không chịu chết. Nay lại chết một cách tức tưởi và dễ dàng đến vậy. Cái chúc thư chia gia tài cuối cùng cũng đến ngày đi vào thực hiện chứ không phải là cái lý thuyết viển vông nữa. Ai cũng mừng thầm trong bụng. Nhưng cụ chết bất ngờ quá, ngoài sự mong đợi của con cháu, ắt hẳn gây nên những lo toan, những bối rối cho mỗi thành viên: Ông Phán mọc sừng băn khoăn mong gặp lại Xuân để trả nốt năm đồng như đã giao kèo với hắn. Cái chết của cụ cố tổ được coi như cuộc buôn bán nên ông phải giữ chữ tín làm đầu. Cụ cố Hồng mơ màng đến cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc vừa khóc mết, để cho thiên hạ phải chỉ trỏ: “Úi kìa, con giai nhớn đã già đến thế kia kìa!”. Ông Văn Minh băn khoăn mời luật sư đến chứng kiến cái chết của ông nội. Ông vò đầu, rứt tóc, lúc nào mặt cũng đăm đăm chiêu chiêu, thành thử lại thành ra hợp thời trang, vì mặt ông thật đúng cái mặt một người lúc gia đình đương là tang gia bối rối. Mỗi một từ ngữ của tác giả đều mang sự châm biếm, chế giễu nhưng vẫn rất thật, rất khéo léo. Nhìn bề ngoài, ai nấy đều mang tâm trạng rối bời, lo lắng. Cậu tú Tân thì cứ điên người lên vì cậu đã sẵn sàng mấy cái máy ảnh mà mãi cậu không được dùng đến. Bà Văn Minh thì sốt cả ruột vì mãi không được mặc những đồ xô gai tân thời, cái mũ mấn trắng viền đen. Ông Typn bực mình vì mãi không được thấy những sự chế tạo của mình ra mắt công chúng để xem các báo chí phê bình ra sao.

>> Xem thêm:  Đề thi Học sinh giỏi Ngữ văn 10 Nâng cao

Những tâm trạng của mọi người được tác giả gọi là hợp thời trang. Có một sự lố bịch, nhố nhăng rất lớn xung quanh cái chết của cụ cố tổ. Không một ai xót thương hay bảy tỏ niềm tôn kính của mình đối với người già cả nhất trong họ. Chứng kiến sự ra đi mãi mãi của người thân, không ai rơi một giọt nước mắt. Ngược lại, họ chỉ lo cho những thú vui của bản thân mình.

Cảnh đưa tang lại càng lố lăng hơn khi mỗi người đã khoác lên cho mình cái vẻ bề ngoài đau đớn, xót thương nhưng thực chất trong lòng đang rất hào hứng, hả hê. Thậm chí, đám tang còn là dịp làm ăn của hai viên cảnh sát Min đơ và Min Toa. Len lỏi trong đám người ấy, may ra còn tìm được vẻ mặt buồn rầu của cô Tuyết ngây thơ. Nhưng sự thật quá phũ phàng khi vẻ mặt đượm buồn ấy không phải vì cụ cố tổ, mà vì cô không thấy “bạn giai” đâu. Những câu hỏi băn khoăn trong đầu ả khiến ả đau buồn một cách rất chính đáng, có thể muốn tự tử được. Ả mặt bộ y phục Ngây thơ để chứng minh rằng mình vẫn chưa đánh mất cả chữ trinh. Những ông bạn thân của cụ cố Hồng, ngực đầy những loại huy chương như: Bắc Đẩu bội tinh, Long bội tinh, Cao Mên bội tinh, Vạn Tượng bội tinh, … Tiếng kèn Xuân nữ ai oán, não nùng vô tình rất trùng khớp với dáng hình lộ liễu của Tuyết trong làn áo voan khiến ai nấy cũng cảm động.

>> Xem thêm:  Nhập vai Tấm kể lại câu chuyện Tấm Cám

Dường như mỗi thành viên trong gia đình đều đang cố gắng hết sức mình để làm cho đám tang trở nên to tát nhất, linh đình nhất.  Ở đó, có cả phong cách của Ta, Tàu, có kiệu bát cống, lợn quay đi lọng cho đến lốc bốc xoảng và bú 0 dích, và vòng hoa, có đến ba trăm câu đối, vài ba trăm người đi đưa, lại có cậu tú Tân chỉ hiu, những nhà tài tử chụp ảnh đã thi nhau như ở hội chợ. Nếu được chứng kiến cảnh ấy, hẳn người đã chết kia cũng cảm thấy sung sướng và hãnh diện lắm.

Ngòi bút sắc sảo của Nguyễn Trọng Phụng đã phơi bày tất cả những trò lố bịch nhất, nghịch lý nhất của cả một đám người trong giới thượng lưu. Họ đang góp mặt đông đủ trong đám tang của cụ cố tổ. Và tất nhiên, không thể nào thiếu được người quan trọng như Xuân. Sự xuất hiện bất ngờ của Xuân càng khiến đám tang trở nên danh giá và vinh dự. Cô Tuyết cũng lấy làm vui lắm khi “bạn giai” đến đúng lúc cần thiết, nâng tầm cho đám ma thêm long trọng, đình đám.

Đám ma đưa đến đâu làm huyên náo đến đấy. Các loại kèn thổi lên, các thể loại người trà trộn với nhau, các thể loại huân chương rung rinh trên ngực các ông bạn của cụ cố Hồng… Họ như một mớ hỗn độn, xô bồ đang lạc vào giữa trang văn của Vũ Trọng Vụng.

>> Xem thêm:  Giáo án ngữ văn 10 theo chủ đề tích hợp: Làm văn nghị luận ( 2 )

Đám cứ đi…

Mọi người cứ tiếp tục vai diễn của mình. Chen lẫn vào những tiếng khóc lóc, mỉa mai nhau của những người trong tang gia, người ta còn trêu đùa nhau, chim chuột nhau, bàn tán lao xao với nhau về đủ thứ chuyện trên đời. Đám ma cụ cố tổ trở thành dịp hội ngộ cho những con người vô công dồi nghề.

Đến huyệt, lúc hạ quan tài, cậu tú Tân luộm thuộm trong chiếc áo thụng trắng đã bắt bẻ từng người một, hoặc chống gậy, hoặc gục đầu, hoặc cong lưng, hoặc lau mắt thế này, thế nọ… để cậu chụp ảnh kỉ niệm… Bạn hữu của cậu rầm rộ nhảy lên những ngôi mộ khác mà chụp để cho ảnh khói giống nhau. Thêm vào đó là tiếng khóc giả tạo hứt hứt của ông cháu rể quý hóa càng tô đậm thêm sự gương mẫu cho một đám tang thực sự.

Tất cả những cảnh ấy đã tái hiện lại cuộc sống và dòng tư tưởng ấu trĩ của cả một tầng lớp thượng lưu trong xã hội đương thời – một xã hội suy tàn, thối nát. Họ không còn phân biệt được đâu là đúng đâu là sai. Những thuần phong mỹ tục dường như không còn tồn tại. Sự thể hiện của mỗi người đều rất xứng đáng với nhan đề mà tác giả đã đặt: Hạnh phúc của một tang gia. Ông đã dựng lên một đám tang rất hài hước, rất nhố nhăng qua nghệ thuật trào phúng đặc sắc. Nhưng qua đó, ông cũng phê phán và lên án mạnh mẽ bản chất giả dối, sự lố lăng, đồi bài của xã hội thượng lưu ở thành thị những năm trước Cách mạng.

Post Comment