Văn mẫu lớp 12

Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Đề bài: Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu.

Bài làm

Nhắc đến thơ ca cách mạng thì không thể không nói tới nhà thơ Tố Hữu. Ông đã để lại rất nhiều bài thơ hay nhằm nêu cao tinh thần yêu nước của nhân dân. Bài thơ Việt Bắc được sáng tác sau chiến thắng thực dân Pháp chính là một trong những tác phẩm như vậy. Bài thơ nhằm khơi gợi lại tình cảm quân dân thắm thiết, nghĩa tình sâu nặng trong cuộc kháng chiến gian khổ của dân tộc.

phan tich bai tho viet bac cua to huu - Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Việt Bắc được viết theo thể đối đáp và kết hợp với thể thơ lục bát truyền thống khiến người đọc như được đến với thể loại đối đáp giao duyên quen thuộc trong ca dao, dân ca Việt Nam. Mở đầu bài thơ Tố Hữu cho người đọc cảm nhận được sự quyến luyến, tha thiết giữa người ở lại và kẻ ra đi:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

Có thể thấy đây chính là những câu thơ mà người ở lại gửi tới người ra đi trong sự tiếc nuối và níu kéo. Mười lăm năm cùng nhau chiến đấu đằng đẵng với biết bao gian khổ nhưng bù lại tình quân dân càng trở nên thắm thiết, nặng ân tình. Chính vì thế Tố Hữu sử dụng đại từ xưng hô “mình” và “ta” để thể hiện sự gắn bó, khăng khít và thủy chung ấy. Trước tình cảm của người ở lại thì người ra đi cũng không khỏi bồn chồn, quyến luyến:

>> Xem thêm:  Phân tích hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn 3, Bài mẫu 3

“Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Những ân tình sâu nặng của người ở lại khiến người ra đi không đành lòng bước đi. Tiếng người ở lại “tha thiết” mà người đi lại “bâng khuâng” chẳng biết nói gì hơn mà chỉ biết cầm tay nhau. Những năm tháng kề vai sát cánh bên nhau đâu chỉ vài lời có thể kể xiết, họ chỉ biết cầm tay nhau, trao cho nhau ánh mắt, nhưng buổi chia tay nào cũng sẽ đến lúc giã từ, quyến luyến đến đâu thì cũng phải cất bước ra đi. Chính vì thế người ra đi đã đáp trả ân tình đó:

“Ta với mình, mình với ta

Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh”

Ta với mình, như hai mà một, như một thể thống nhất và không tách rời nhau. Người ra đi đã khẳng định tình cảm của mình với người ở lại đó là “mặn mà đinh ninh”, trước sau như một. Đây chính là tình cảm thiêng liêng, cao cả.

Khi về miền xuôi thì trong lòng người ra đi luôn nhớ về thiên nhiên, con người nơi chốn cũ. Chính vì thế Tố Hữu đã phác họa nên một bức tranh tứ bình có sự hài hòa, gắn bó giữa cảnh vật và con người:

“Ta về mình có nhớ ta

Ta về ta nhớ những hoa cùng người

>> Xem thêm:  Đoạn văn nghị luận xã hội: “Trong thế giới này, chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu, mà còn là vì sự im lặng đáng sợ của những người tốt”

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Đèo cao ánh nắng dao gài thắt lưng

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.”

Chỉ với tám câu thơ mà tác giả đã phác hạo được bức tranh về bốn mùa xuân, hạ thu, dông. Nhiều người nhận xét đây là đoạn thơ hay nhất trong bài. Bên cạnh thiên nhiên tươi đẹp thì hình ảnh những người mẹ, những cô gái hiện lên thật đẹp, thật chăm chỉ trong công việc lao động. Mùa đông của núi rừng trên nền xanh được tô điểm bởi những bông hoa chuối đỏ tươi. Bức tranh mùa xuân với mơ nở trắng rừng, một màu trắng trong trẻo, tinh khôi làm say mê lòng người. Rồi xuân qua hè tới với tiếng ve kêu râm ran là một biểu tượng quen thuộc mà dù ở ở miền xuôi ngay miền ngược cũng đều có. Cuối cùng đó chính là mùa thu với ánh trăng. “Trăng rọi hòa bình” bởi đó là khi kháng chiến giành thắng lợi. Một bức tranh có đầy đủ hình ảnh, đường nét và cả âm thanh khiến cho người đọc dễ dàng liên tưởng, mường tượng được cảnh đẹp ấy.

Không chỉ nhớ đến thiên nhiên, cảnh vật của Việt Bắc mà Tố Hữu còn nhớ đến những tháng ngày quân dân gắn bó, kề vai sát cánh bên nhau:

“Nhớ khi giặc đến giặc lùng

>> Xem thêm:  Ôn thi THPT Quốc gia Ngữ văn :Nên bắt đầu từ đâu?

Rừng cây núi đá ta cùng đánh tây

Núi giăng thành lũy sắt dày

Rừng che bộ đội rừng vây quân thù”

Có thể thấy sự gắn bó mật thiết cùng nhau đánh giặc, cùng nhau trải qua những tháng ngày gian khổ. Không chỉ con người mà cả thiên nhiên núi rừng cũng giống như những con người lớn đã che chở cho quân và dân ta, giúp ta đánh “tây” giành lại độc lập.

Qua những phân tích trên chúng ta có thể thấy được bài thơ Việt Bắc đã nói lên tâm sự, tình cảm của nhà thơ đối với chiến khu Việt Bắc, nơi mà ông và các chiến sĩ đã cùng nhau trải qua mười lăm năm kháng chiến trường kỳ. Có thể nói những kỷ niệm, những ân tình về thiên nhiên và con người nơi đây với Tố Hữu hay với các chiến sĩ đã từng tham gia kháng chiến tại đây thì đều sẽ không bao giờ quên được.

Mai Du

Post Comment