Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

Văn mẫu lớp 8
Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh
5 (100%) 480 đánh giá

Đề bài: Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

Bài làm

Bác Hồ một vị chủ tịch vĩ đại của dân tộc. Người rất yêu mến và gần gũi với thiên nhiên và thường lấy thiên nhiên làm nguồn cảm hứng cho sự nghiệp thơ ca của mình. Nhắc đến thơ ca Hồ Chí Minh thì ngoài tập thơ Nhật Ký Trong Tù chúng ta còn biết đến bài thơ Tức Cảnh Pác Bó.

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh sau ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã bí mật trở về nước để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước. Khi trở về nước Người đã sống trong hang Pác Bó với điều kiện khó khăn, thiếu thốn nhưng với người chiến sĩ cách mạng thì tất cả những khó khăn ấy đều không phải gian khổ. Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt với giọng điệu vui tươi, hóm hỉnh. Mở đầu bài thơ toát lên một phong thái ung dung, tự nhiên của người chiến sĩ:

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Bó của Hồ Chí Minh

Phân tích bài thơ Tức Cảnh Pác Bó

Có thể nói chỉ với một câu thơ ngắn ngủi nhưng nhà thơ đã khái quát lên nếp sống sinh hoạt thường ngày của người chiến sĩ cách mạng. Với nhịp thơ 4/3 sóng đôi nhịp nhàng với nhau qua từ “sáng ra” – “tối vào” khiến cho chúng ta có thể hình dung về nhịp sống, nếp sinh hoạt lặp đi lặp lại đã trở thành thói quen. Sáng thì ra bờ suối làm việc, tối lại vào hang để nghỉ ngơi. Có thể nói ngày này qua ngày khác chỉ với hai điểm đến đó là hang và bờ suối nhưng lại không cho ta cảm thấy sự gò bó, quanh quẩn mà trái lại với nhịp điệu nhịp nhàng đã cho ta thấy một không khí hết sức thoải mái, một quy luật vận động như đang hòa cùng một nhịp với núi rừng.

Loading...

Tiếp tục mạch cảm xúc ấy, nhà thơ đã đi từ hoạt động đến thức ăn, thức uống hằng ngày:

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”

Không những không có một ngôi nhà tử tế, phải sống trong hang mà đến bữa ăn hằng ngày của Bác còn đạm bạc chỉ với “cháo bẹ, rau măng”. Ấy vậy đối với Người đó không phải là đạm bạc, thiếu thốn mà “vẫn sẵn sàng” giống như là dư thừa, luôn có sẵn. Qua đó cho thấy Bác hài lòng với cuộc sống nơi đây, hài lòng không chỉ với không gian sống mà ngay cả thực phẩm đặc trưng của vùng miền ấy tuy đạm bạc nhưng với Người lại là sang trọng, thanh cao. Ngày này qua ngày khác chỉ với các loại măng và rau rừng nhưng lại khiến ta liên tưởng cuộc sống của Người với cảnh ở ẩn của các thi sĩ ngày xưa:

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

(Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Hai câu đầu mặc dù tả thực nhưng đã được chủ tịch Hồ Chí Minh thi vị hóa. Tiếp đến hai câu thơ cuối thì không chỉ là tả thực mà còn đan xen với trữ tình:

“Bà đá chông chênh dịch sử Đảng

Cuộc đời cách mạng thật là sang”

Cuộc sống nơi rừng núi mặc dù những thiếu thốn trong sinh hoạt, nghỉ ngơi, ăn uống thì vẫn thong dong nhưng làm việc thì cùng có những khó khăn riêng. Sống trong hang đá, không gian tối tăm, bàn lại càng không có khiến điều kiện làm việc trở nên vất vả hơn. Bác Hồ đã phải tự khắc phục những khó khăn ấy đó là không có bàn thì phải làm việc trên những tảng đá to có thể là ngoài suối hoặc trong hang. “Dịch sử Đảng” chính là nói đến công việc bấy giờ của Bác đó chính là dịch cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô ra tiếng Việt để làm tài liệu học tập cho các cán bộ cách mạng. Từ láy “chông chênh” như khắc họa một cách đặc sắc về hoàn cảnh tạm bợ, khó khăn nhưng trên chính hoàn cảnh ấy Người vẫn miệt mài với công việc của mình để tìm ra đường lối, để thực hiện cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Từ đó lời nhận định của Bác “Cuộc đời cách mạng thật là sang” đã cho ta thấy niềm tự hào của Người về cuộc đời về sự nghiệp cách mạng. Điểm nhấn để cho thấy sự thoải mái, vui vẻ của thi sĩ đó chính là từ “sang”. Với Người thì sống và làm việc giữa núi rừng thiên nhiên, được hòa hợp với cây cỏ với vai trò của một người chiến sĩ, một người lãnh đạo cách mạng giống như một niềm vui thú khó có được.

Qua bài thơ Tức Cảnh Pác Bó đã giúp thế hệ sau biết thêm được hoàn cảnh của một thời gian ngắn trong quãng đời hoạt động cách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh. Qua đó Người hiện lên là một người có phong thái ung dung, có niềm tin tuyệt đối vào chiến thắng của cách mạng để có động lực vượt lên trên mọi khó khăn, thử thách.

Mai Du