Phân tích bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên

Văn mẫu lớp 8
Phân tích bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên
5 (100%) 480 đánh giá

Đề bài: Phân tích bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên

Bài làm

Vũ Đình Liên (1913 – 1996) là một trong những nhà thơ tiên phong của phong trào Thơ mới. Tuy rằng ông không sáng tác nhiều nhưng trong sự nghiệp thơ ca của ông thì không thể không nhắc tới bài thơ Ông Đồ. Đây là bài thơ đánh dấu vị trí của ông trong phong trào Thơ mới.

Phân tích bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên

Phân tích bài thơ Ông Đồ

Bài thơ Ông đồ được viết theo thể ngũ ngôn với nhiều khổ, mỗi khổ có bốn câu. Bài thơ là niềm hoài cảm, tiếc thương trước cảnh suy tàn của ông đồ. Nỗi tiếc thương ấy gắn liền với nét đẹp văn hóa cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Như chúng ta đã biết, ông đồ là người dạy học chữ Nho thời xưa. Nhà Nho thời xưa nếu như không đỗ đạt làm quan thì sẽ mở lớp dạy học. Khi mỗi dịp Tết đến xuân về thì mọi người thường mua đào, quất, ngoài bánh trưng xanh thì còn là câu đối đỏ, xin chữ Nho trên giấy đỏ đến dán, để treo trong nhà. Đó cũng là dịp ông đồ được mọi người ngưỡng mộ tài năng, điều này còn được thể hiện trong hai khổ thơ đầu:

“Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Trên phố đông người qua”

Tác giả sử dụng từ “mỗi” để cho chúng ta thấy sự lặp đi, lặp lại, thường xuyên giống như một quy luật diễn ra hằng năm đó là khi xuân về, hoa đào nở và cũng là vào dịp Tết. Hình ảnh ông đồ lại “Bày mực tàu giấy đỏ” để viết câu đối mà địa điểm đó là nơi phố phường đông người qua lại. Những người trên phố đông ấy có thể là những người đang đi mua sắm tết, cũng có thể là những người đang bận rộn cho công việc trong những ngày cuối năm hay những bạn trẻ đang du xuân. Trên con phố tấp nập đó “lại” thấy ông đồ già, từ “lại” tiếp tục cho thấy sự lặp lại như một quy luật sự xuất hiện của ông đồ. Hòa mình vào với không khí nhộn nhịp ấy thì ông đồ lúc này cũng phô bày những tài năng của mình:

“Bao nhiêu người thuê viết

Tấm tắc ngợi khen tài

Loading...

Hoa tay thảo những nét

Như phượng múa rồng bay”

Qua đó có thể thấy sự yêu mến và lúc bấy giờ là thời kì đắc ý, được mọi người yêu mế của ông đồ. Ông được mọi người khen ngợi tài năng chữ viết “phượng múa rồng bay”. Người viết chữ hiện lên như một nghệ sĩ đang say mê, miệt mài sáng tạo và thể hiện tài năng của mình. Qua đó nhà thơ Vũ Đình Liên còn thể hiện niềm tự hào của mình về truyền thống của dân tộc đó là chơi chữ, thích câu đối chữ. Ông đồ với mực tàu, giấy đỏ nổi bật trên cái nền không khí mùa xuân ấy nhưng đến khổ thứ ba lại mang đến một không khí khác:

“Nhưng mỗi năm mỗi vắng

Người thuê viết nay đâu?

Giấy đỏ buồn không thắm

Mực đọng trong nghiên sầu”

Cảnh tượng phố đông người, những người vây quanh ông đồ để xin chữ, để “tấm tắc khen ngợi tài” thì nay càng ngày càng vắng vẻ đến thê lương. Thời kì vàng son nay đâu còn và nỗi sầu, nỗi tủi ấy thấm sang cả những đồ vật vô tri vô giác “giấy đỏ buồn”, “nghiên sầu”. Tình cảm, cảm xúc ấy như của chính ông đồ trước cảnh tượng suy tàn, thê lương của chính bản thân mình. Giấy đâu có phai màu, nghiên mực đâu biết buồn vui nhưng “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ” nên ta có thể hiểu được. Cảnh vật đã vậy thì ông đồ nay sao:

“Ông đồ vẫn ngồi đó

Qua đường không ai hay

Lá vàng rơi trên giấy

Ngoài giời mưa bụi bay”

Dù không được như xưa, không còn được yêu mến, kính trọng và quan tâm tới nhưng ông đồ vẫn kiền trì ngồi đó như là để chờ mong xem còn có ai trên đường đời ấy chú ý tới ông. Nhưng không, không có ai có thể sẻ chia, không ai đồng cảm với ông thậm chí ông ngồi đó nhưng “không ai hay”. Thật là xót xa, hơn cả đó là hình ảnh lá vàng rơi trong khi tiết trời là mùa xuân. Mùa xuân nào có lá vàng phải chăng đây chính là gợi đến hình ảnh suy tàn, sự tàn lụi của một thời huy hoàng đã qua.

Có thể ông đồ bị lãng quên, không còn được yêu mến như xưa nhưng đối với tác giả thì hình ảnh ấy vẫn luôn khắc ghi:

“Năm nay đào lại nở

Không thấy ông đồ xưa

Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ”

Sự suy tàn ấy không chỉ là chỉ ông đồ mà cò là của nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Năm nay cũng giống như các năm khác khi xuân về hoa đào lại nở nhưng hình ảnh ông đồ đã vắng bóng. Nơi góc phố quen thuộc ấy nay đã không còn hình ảnh ông đồ già cặm cụi nữa.

Bài thơ Ông Đồ của Vũ Đình Liên đã làm sống dậy trong lòng người đọc một niềm thương cảm, sự luyến tiếc khôn nguôi về sự suy tàn của giá trị truyền thống văn hóa. Qua đó cũng cho thấy tác giả là người giàu lòng thương người, lòng nhân ái và cảm thông sâu sắc, đồng thời cũng là người có ân nghĩa thủy chung, không chạy theo những cái mới mẻ mà lãng quên, quay lưng với những cái xưa cũ.

Mai Du