Văn mẫu lớp 9

Phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Hướng dẫn

Đề bài: Anh chị hãy phân tích phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Mở bài Phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Nhà thơ Xuân Quỳnh từng viết:

“Muốn cho trẻ hiểu biết

Thế là bố sinh ra

Bố bảo cho biết ngoan

Bố dạy cho biết nghĩ”

Những người cha không chỉ là đấng sinh thành mà còn là người dưỡng dục chúng ta, cha là người thầy đầu tiên của, Y Phương là một người cha như thế. Ông viết bài thơ “nói với con” khi con gái của ông còn rất nhỏ. Qua bài thơ tác giả đã dạy cho con những lẽ để làm người.

Thân bài Phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Bài thơ “Nói với con” cuả Y Phương là 1 trong những tác phẩm viết về tình phụ tử. Với giọng điệu thổ cẩm ngọt ngào, bài thơ mượn lời người cha nói với con về tình yêu thương của cha mẹ,sự đùm bọc của quê hương với con để ngợi ca truyền thống nghĩa tình, sức sống mạnh mẽ của người dân tộc miền núi.

Mở đầu bài thơ là tình yêu thương của cha mẹ, của quê hương dành cho con:

“Chân phải bước tới cha

Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười”

Với kiểu tư duy bằng hình ảnh cụ thể của những người miền núi, qua các diễn đạt độc đáo đó, tác giả gợi cho chúng ta thấy một hình ảnh đứa trẻ lẫm chậm tập đi, tập nói, xung quanh em là cha, là mẹ. Cha mẹ chính người nâng đỡ từng bước đi, giong nói, tiếng cười của con. Con lớn lên trong tình yêu thuơ ng và chăm chút của cha mẹ trong không khí gai đình đầm ấm và quấn quýt bên nhau.

Khi nói về khổ thơ này tác giả đã nói một cách chân thành: “bài thơ mà mọi người hay băn khoăn và thắc mắc nhất là hai câu “Chân phải bước tới cha /Chân trái bước tới mẹ” làm tôi bật cười, thật đơn giản, có gì đâu. Một đứa trẻ khi sinh ra đều cha có cha, đó là khởi điểm của một con người”

Đây chính là khởi điểm của con người, tình người trong gia đình đó với không khí đầm ấm, tình cảm của cha mẹ dành cho con và sự nuôi dạy của họ khiến con cái được lớn lên thành người.

Với những câu thơ đầu tiên trong không khí gia đình ấm cúng, cha đã dạy con về tình yêu đối với quê hương, đất nước, của dân tộc:

“người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ven câu hát”

Tác giả không dùng từ đồng bào mà lại từ “đồng mình” để nói về một cách nói mộc mạc, giản dị, độc đáo, đồng mình là chỉ những người ở cùng một vùng, cùng cày cấy trên một cánh đồng, cùng sống trong một miền:

“người đồng mình yêu lắm con ơi”

Câu thơ cất lên vô cùng thân thương và trìu mến, thiết tha của nhà thơ, qua đó tác giả vừa muốn thể hiện tình cảm yêu mến của mình đối với dân tộc đồng thời cũng thể hiện tình yêu đối với dân tộc.

“Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ven câu hát”

Hai câu thơ trên ta bắt gặp được những hành động, sự vật hết sức quen thuộc với đồng bào miền núi đó là “đan”, “cài” là những hoạt đông của người đồng mình dùng để lao động sản xuất, còn “lờ”, “vách nhà”, “câu hát” đó là những hình nảh mà họ vẫn thường gặp trong cuộc sống hằng ngày. Tác giả sử dụng nhwungx hình ảnh đẹp, giản dị, các từ ngữ được chọn lọc để miêu tả cuộc sống lao động và sản xuất của người dân nơi đây, cần cù và vui tươi.

Bắt nguồn từ cuộc sống của người con dân tộc Tày nhà thơ Y Phương từng kể rằng: “ vào những đêm trăng sáng thì những người con trai vẫn đến bên vách nhà của người con gái, họ thổi sáo, thổi kèn, họ hát để tỏ tình với người con gái họ yêu. Những tình yêu ấy vượt qua vách nhà bằng tre, bằng nứa đến với người con gái, làm thổn thức trái tim biết bao người và tình yêu bắt đầu được nảy sinh.

Từ cuộc sống lao động đồng mình trên đồi núi thì tình yêu con người:

“Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm lòng”

Rừng núi chính là quê hương của những người đồng mình và hoa chính là những gì tinh túy nhất mà rừng núi đã kết tinh được, rừng cho hoa nghĩa là trời đất cho con người những gì thơ mộng nhất. “con đường” dùng để kết nối những người đồng mình, nhờ con đường mà người đồng mình đến được với nhau, tạo nên sự gắn kết. Quê hương, rừng núi thiên nhiên đã che chở con người kể cả tâm hồn lẫn lối sống.

Từ tình cảm quê hương nhà thơ lại tự nhiên bày tỏ về tình cảm riêng, tình cảm gia đình:

>> Xem thêm:  Đóng vai Trương Sinh kể lại Chuyện người con gái Nam Xương

“Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.”

Đã không ít thắc mắc của nhiều người về hai câu thơ này. Tại sao nhà thơ lại chuyển snga tình cảm riêng một cách đầy bất ngờ, đột ngột như vậy, Y Phương giải thích rằng: tình cảm cha mẹ, tình yêu đôi lứa, tất cả đều bắt nguồn từ tình yêu quê hương đất nước, tình yêu của một đôi trai gái được đánh dấu bằng một ngày trọng đại, con được ra đời từ tình yêu của quê hương, quê hương đã che chở, đã cho con những ngày tháng đầu khi con cất tiếng khóc chào đời.

Từ lòng yêu que hương đất nước, người cha lại chuyển sang nhắn nhỉ con cái của mình:

“Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn”

Người đồng mình không bao giờ buồn vì những thứ nhỏ nhặt mà họ buồn vì chưa tìm đến đến tầm cao nhân văn, người đồng mình phải có chí lớn lao trong đời đó là khát vọng xây dựng và phát triển quê hương, từ khó khăn, thử thách trong đời thường, người đồng mình không nản chí, vẫn đồng lòng đưa đất nước quê hương đi lên, đó là những điều hun đúc lên ý chí của người đồng mình. Câu thơ giản dị nhưng đã thể hiện được khát vọng rất đẹp đẽ của Y Phương.

“Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh

Không lo cực nhọc”

Những hình ảnh quen thuộc của người miền núi như: “đá gập ghềnh”, “thung nghèo đói” để nói lên cuộc sống của người đồng mình còn rất là nghèo, khó khăn và gian khổ vẫn còn nhiều gian nan, thử thách, chính vì thế mà thành ngữ: “lên thác xuống ghềnh” đã khẳng định thêm một lần nữa cuộc sống khó khăn của người đồng mình trong giai đoạn khó khăn khi vừa bước ra khỏi chiến tranh được 5 năm.

Từ việc nêu lên những khó khăn của người đồng mình để nói lên khát vọng của cha đối với con, muốn con sau này phải xây dựng quê hương. Bằng phép so sánh, điệp từ, phép đổi để bày tỏ ước nguyện của người cha mong muốn con sẽ khỏe mạnh, khoáng đạt, sống nghĩa tình, chung thủy với quê hương, biết chấp nhận và vượt qua khó khăn.

Để phát triển ý thơ, tác giả lại quay trở lại tình yêu quê hương đất nước:

“Người đồng mình thô sơ da thịt

Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con

Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương

Còn quê hương thì làm phong tục”

Người đồng mình sống mộc mạc, giản dị, sống chân thật, bộc trực, không che đậy bằng những thứ phù phiếm màu mè nhưng những con người thẳng thắn ấy lại có chỉ khí. Nhờ phép đối lập giúp nhà thơ ca ngợi người đông mình mộc mạc, chân chất, nhưng không nhỏ bé về tâm hồn, sống phóng khoáng, mạn mẽ với khát vọng của quê hương đất nước. Muốn xây dựng đất nước thì trước hết alf phải lao động, “tự đúc đá” để nói đến công việc năng nhọc nhưng tự nguyện của người đồng mình. Quê hương là phong tục, là những nét đẹp văn hóa, con người đã tiếp nhận và lĩnh hội được.

Lời thơ giản dị, ca ngợi những con người cần cù, nhẫn nại bằng đôi tay lao động của mình đã làm nên quê hương đất nước với truyền thống và phong tục tập quán tốt đẹp. Theo Y phương:”văn hóa là tài sản lớn. Giữ cho mình và cho con cháu của mình”

Nói với con về quê hương, về dân tộc, nhà thơ không quên dặn dò con:

“Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường

Không bao giờ nhỏ bé được

Nghe con.”

Giọng thơ thiết tha, các hình ảnh thơ được láy lại: cha mong con biết tự hào về truyền thống quê hương, biết kế thừa và phát triển truyền thống ấy. Cha dặn con phải tự tin mà bước trên đường đời. Những lời căn dặn của người cha xuất phát từ đáy lòng. 4 câu thơ có 2 câu ngắn, được ngắt nhịp một cách mạnh mẽ giống như lời nhắn nhủ mà như là mệnh lệnh.

Qua bài thơ ta nhận ra rằng Y Phương là một người cha có niềm tự hào dân tộc, quê hương sâu sắc, có tình yêu, quan tâm và luôn nhắc nhở con cái của mình. Đó là trách nhiệm của người đi trước đối với người đi sau.

Kết luận Phân tích bài thơ “nói với con” của Y Phương

Qua bài nói với con,bằng những từ ngữ và hình ảnh giàu sức biểu cảm, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc. Bài thơ giúp chúng ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp của người dân tộc, miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống này.

Theo Loigiaivan.com

>> Xem thêm:  Nghị luận: Chuẩn bị hành trang tri thức để hội nhập kinh tế thế giới

Post Comment