Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu

Văn mẫu lớp 8
Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu
5 (100%) 480 đánh giá

Đề bài: Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu

Bài làm

Tố Hữu là một nhà thơ tiêu biểu của thơ ca cách mạng Việt Nam. Ông đã đóng góp và dòng thơ ca ấy rất nhiều bài thơ hay và đặc sắc. Ngoài Từ Ấy và Việt Bắc thì bài thơ Khi Con Tu Hú cũng là một bài thơ hay và được nhiều người biết tới.

Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ. Khi Con Tu Hú chính là bài thơ nói lên tiếng lòng của người chiến sĩ khao khát được phục vụ cách mạng, được chiến đấu khi phải chịu sự giam hãm của nhà tù thực dân. Nhan đề của bài thơ đã mở ra một âm thanh làm khơi gợi những cảm xúc trong lòng của nhà thơ. Trong hoàn cảnh bị giam hãm thì tiếng con tu hú gọi bầy khiến cho nhà thơ càng thêm bức bối, khao khát tự do. Tiếng chim tu hú cũng gợi mở về thời gian của bài thơ đó chính là mùa hè và được thể hiện ở ngay những câu thơ đầu:

“Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đương chín trái cây ngọt dần”

Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu

Phân tích bài thơ Khi Con Tu Hú của Tố Hữu

Tiếng tu hú kêu là tín hiệu, là âm thanh đặc trưng của mùa hè, của sức sống mãnh liệt. Ở trong xà lim cách biệt với thế giới bên ngoài nhưng Tố Hữu cũng có thể cảm nhận được cảnh sắc bên ngoài từ âm thanh tiếng chim tu hú gọi bầy. Âm thanh ấy được thi sĩ lắng nghe bằng cả trái tim và sự rung cảm của mình. Qua đó gợi lên niềm thương nhớ về một miền quê thanh bình, một mùa hè với lúa chiêm chín vàng, cái nắng khiến cho trái cây ngọt dần. Không chỉ vậy mà còn rất nhiều những âm thanh và hình ảnh khác:

Loading...

“Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt dầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao

Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Ngoài âm thanh của con tu hú thì âm thanh đặc trưng của mùa hè còn là tiếng ve ngân. Trong thời thơ ấu đâu có ai chưa từng bồi hồi trước tiếng ve ngân suốt quãng thời gian cắp sách tới trường. Tiếng ve kêu râm ran khắp sân trường, tiếng ve ở những khu vườn rợp bóng cây xanh. Trước những khu vườn ấy là sân phơi bắp ngô tràn ngập ánh nắng. Mùa hè trong cái “nắng hồng” ấy là bầu trời cao, trong xanh và trên tầng không ấy là hình ảnh những con “diều sáo”. Chỉ bằng vài câu thơ ngắn ngủi nhưng chúng ta thấy được cả một không gian đầy màu sắc, sắc vàng của ngô, lúa, hồng của nắng và sắc xanh của bầu trời. Đồng thời là không gian đầy ắp những âm thanh vui tươi, trần ngập sức sống mãnh liệt. Qua đó cho chúng ta thấy được nhà thơ Tố Hữu phải là người yêu mến, gần gũi với thiên nhiên thì ở trong hoàn cảnh tù đày mới có thể hình dung và phác họa lại mùa hè của xứ Huế. Từ những cảm nhận ấy tác giả đã bày tỏ khát vọng được tự do một cách cháy bỏng.

Từ việc hình dung và hồi tưởng về quá khứ, Tố Hữu không đắm chìm quá lâu trong kí ức đẹp đẽ ấy mà nhanh chóng trở về với thực tại đầy phũ phàng:

“Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp ta phòng, hè ôi!”

Không còn kín đáo bày tỏ khát vọng tự do qua việc khắc họa cảnh sắc nữa mà người chiến sĩ cách mạng đã bày tỏ trực tiếp khát vọng mãnh liệt của mình. Mùa hè tới, thiên nhiên giống như đang giục giã, đang mời gọi khiến lòng người trở nên bồn chồn, không yên. Nó như thúc giục người tù thoát ra khỏi cái không gian chật hẹp của nhà tù để thưởng thức, để hòa nhập với tự nhiên, với đất trời. Bao âm thanh của mùa hè mà tác giả “nghe” được cả bằng thính giác lẫn tâm hồn khiến tác giả muốn thực hiện hành động dứt khoát, mãnh liệt đó là “đập tan phòng”. Hành động ấy là khát vọng muốn phá tan sự gò bó, chật hẹp để tự do. Nhưng thực tại lại càng thêm bức bối:

“Ngột làm sao chết mất thôi

Khi con tu hú ngoài trời cứ kêu”.

Bài thơ Khi Con Tu Hú được nhà thơ Tố Hữu sử dụng những hình ảnh, âm thanh quen thuộc, gần gũi để khắc họa nên mùa hè xứ Huế nhiều cảnh  sắc, nhiều âm thanh và giàu sức sống. Qua đó thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng luôn tha thiết được tự do, được đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Mai Du