Phân tích bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên

Văn mẫu lớp 9
Phân tích bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên
5 (100%) 480 đánh giá

Đề bài: Phân tích bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên.

Bài làm

Trong thơ ca Việt Nam thì con cò là một hình ảnh quen thuộc. Nó không chỉ đi vào trong ca dao, dân ca mà còn đi vào những giấc ngủ trưa hè của tuổi thơ qua lời ru của bà, của mẹ. Con cò là hình ảnh biểu trưng cho người phụ nữ chịu thương chịu khó, cho người mẹ tần tảo nuôi con khôn lớn. Cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng ấy, Chế Lan Viên đã mượn hình ảnh con cò để ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, cao quý qua bài thơ Con Cò.

Phân tích bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên

Phân tích bài thơ Con Cò của Chế Lan Viên

Mở đầu bài thơ là những vần thơ dịu dàng, êm ái, là lời thủ thỉ của người mẹ đối với con:

“Con còn bế trên tay

Con chưa biết con cò

Nhưng trong lời mẹ hát

Có cánh cò đang bay”

Con là một đứa trẻ còn bé bỏng, còn chưa hiểu chuyện và mẹ vẫn phải bế con trên tay. Đối với con tất cả những gì đang diễn ra xung quanh con chỉ tiếp nhận nó một cách vô thức và cánh cò cũng vậy. Con tiếp nhận nó qua lời ru của mẹ, lời ru về cánh cò trắng:

“Con cò bay la

Con cò bay lả

Con cò cổng phủ

Con cò Đồng Đăng”

Hay:

“Con cò ăn đêm

Con cò xa tổ

Cò gặp cành mềm

Cò sợ xáo măng”

Điệp từ “con cò” như một điệp khúc để ngân nga, để tạo nên nhạc điệu cho bài thơ. Chế Lan Viên còn từ những điệp khúc ấy để gợi lên hình ảnh con cò lẻ loi, một mình. Cánh cò bay lượn tự do từ nơi này qua nơi khác nhưng trái lại nó lại phải một mình kiếm ăn trong đêm tối và có thể gặp những bất trắc như “cành mềm”. Từ đó để đưa ra sự đối lập về hoàn cảnh giữa “con” với “con cò”:

“Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn

Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ”

Loading...

Con khác với cò bởi con đang năm trong vòng tay bao bọc của mẹ, có mẹ lo lắng cho con và con chỉ việc “chơi rồi lại ngủ”. Hơn thế nữa tiếp nối lời ru là sự hi sinh, săn sóc con của mẹ:

“Ngủ yên! Ngủ yên! Cò ơi, chớ sợ!

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng!

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân

Con chưa biết con cò, con vạc.

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân”

Qua đó ta thấy được rằng, đứa con bé bỏng ấy luôn được người mẹ tần tảo sớm tối chăm lo. Có mẹ, bên lời ru của mẹ cho co sự thanh bình, yên ả. Đứng trước những sóng gió cuộc đời thì mẹ luôn sẵn sàng nâng bước chân con đi. Mẹ sẵn sàng hi sinh vì con như trong lời ru quen thuộc khi cò mẹ sẵn lòng chịu bị xáo thay con. Mẹ biết rằng con còn quá nhỏ bé trên cõi đời nhưng mẹ luôn muốn con yên tâm bước trên cõi đời nên sẵn sàng trở che dù cho phải hi sinh bản thân mình.

Tiếp tục đến với tình mẹ thiêng liêng trong khổ thơ thứ hai:

“Ngủ yên, ngủ yên, ngủ yên

Cho cò trắng đến làm quen

Cò đứng ở quanh nôi

Rồi cò vào trong tổ

Con ngủ yên thì cò cũng ngủ

Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi

Mai khôn lớn, con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân

Lớn lên, lớn lên, lớn lên…

Con làm gì?

Con làm thi sĩ

Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ

Trước hiên nhà

Và trong hơi mát câu văn”

Có thể thấy đoạn thơ mặc dù vẫn là tình cảm chung về sự gắn bó, sự quan tâm, giúp đỡ bên con trong quá trình con từ khi còn bé thơ đến khi trưởng thành. Khi con còn nhỏ thì mẹ bên nôi, khi con lớn lên và tới trường thì mẹ “theo gót đôi chân” để rồi khi con trưởng thành dù cho có làm bất cứ việc gì thì mẹ vẫn ở bên cổ vũ, thì hình ảnh của mẹ luôn dạt dào. Có thể nói trong quá trình lớn lên của con không khi nào vắng bóng dáng của mẹ. hình ảnh người mẹ, tình cảm thiêng liêng của mẹ là không thể thiếu ở mỗi người.

Khi con lớn lên, trưởng thành có thể con sẽ rời xa vòng tay của mẹ để đến những phương trời mới nhưng mẹ vẫn dõi theo con, vẫn kiếm tìm dù cho “lên rừng, xuống bể” và quan trọng là “Cò mãi yêu con”. Bất cứ nơi đâu, bất cứ hoàn cảnh nào, dù sau này con thành công hay thất bại thì mẹ vẫn dang rộng vòng tay đón chào con, vẫn yêu con như ngày nào bởi đối với mẹ:

“Con dù lớn, vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn yêu con”

Mở đầu bài thơ là lời ru và kết thúc cũng vậy. Lời ru như một khúc hát bày tỏ tình mẫu tử thiêng liêng cao quý, lời ru đi vào tuổi thơ của những người con. Với bài thơ Con Cò đã cho người đọc hồi tưởng lại những hồi ức về thời thơ bé, hiểu sâu sắc thêm ý nghĩa của tình mẫu tử và trân trọng những phút giây được bên mẹ.

Mai Du