Phân tích bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy

Văn mẫu lớp 9
Phân tích bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy
4 (80%) 1 đánh giá

Đề bài: Phân tích bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy.

Bài làm

Nguyễn Duy là một trong những nhà thơ trẻ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Trong vô số những sáng tác của ông không thể không kể đến bài thơ Ánh Trăng viết năm 1978 tại thành phố Hồ Chí Minh. Bài thơ Ánh Trăng giống như một lời tâm sự chân thành của tác giả qua vô vàn kỷ niệm đẹp thời thơ ấu và những triết lý sâu xa mà tác giả muốn gửi gắm cho độc giả.

Mở đầu bài thơ là những ký ức thời thơ ấu hồn nhiên tươi trẻ bên vầng trăng tuổi thơ:

“Hồi nhỏ sống với đồng

Với sông rồi với bể

Hồi chiến tranh ở rừng.

Vầng trăng thành tri kỉ”

Phân tích bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy

Phân tích bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy

Vầng trăng gắn bó với tác giả ngay từ những ngày thơ ấu. Đó là một vầng trăng  trải rộng trên khắp cánh đồng, dòng sông. Dù đi đâu trăng vẫn sẽ luôn ở bên cạnh, trăng đã chứng kiến tuổi thơ của tác giả bên những cánh đồng quê rồi đến khi trưởng thành vào bộ đội ánh trăng ở rừng đã trở thành vầng trăng tri kỷ. Trong chiến trường giữa bom đạn mịt mù ánh trăng vẫn luôn soi sáng đường hành quân cùng những người lính, đồng cam cộng khổ cùng chia sẻ niềm vui nỗi buồn trong những ngày gian khổ. Cái hay của khổ thơ ngoài sự thể hiện hình ảnh của không gian đồng, sông, bể, rừng. Còn với biện pháp điệp từ “với” lặp lại ba lần đã diễn tả một khổ thơ mang vẻ đẹp kỳ thú của thiên nhiên. Thật thú vị biết bao khi tác giả đã mang lại cho người đọc những cảm nhận mới mẻ những hồi ức tuổi thơ thật đẹp.

 Đến khổ thơ thứ hai tác giả lại mở ra những năm tháng mới của người lính đó là cuộc sống gắn bó với thiên nhiên đất nước:

“Trần trụi với thiên nhiên

 Hồn nhiên như cây cỏ”

Ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa. Người chiến sĩ sống giữa rừng sâu hoang vắng, đang sống ở sự gần gũi với thiên nhiên với trăng như không có gì ngăn cách "trần trụi với thiên nhiên”. Ánh trăng là một vẻ đẹp vô cùng bình dị một vẻ đẹp vô tư “hồn nhiên như cây" cỏ đã trở thành "vầng trăng tình nghĩa” ngỡ như không bao giờ có thể quên. Bởi trăng từng chia sẻ cùng người lính những ngày tháng khó khăn, là người bạn tri âm, tri kỷ. Ngỡ rằng sẽ mãi giữ được sự gần gũi, mối tâm giao ấy nhưng sự thực lại không như vậy:

“Từ hồi về thành phố

Quen anh diện cửa gương

Vầng trăng đi qua ngõ

Như người dưng qua đường.”

Khi chiến tranh kết thúc những người lính trở lại với quê hương xây dựng một cuộc sống mới hạnh phúc ấm no. Được ở những nơi sang trọng họ đã quen với ánh điện, cửa gương với thành thị thành phố xa hoa. Họ đã quên đi người bạn tri kỷ người đã cùng mình đồng cam cộng khổ cho những năm tháng khó khăn ấy. Người bạn tri kỷ "vầng trăng" ấy vẫn luôn như xưa vậy mà lòng người lại thay đổi khiến tình tri kỷ ấy thành “người dưng qua đường". Giọng thơ dường như trầm hẳn xuống nhà thơ như đang tự giãi bày tâm sự của mình. Chất trữ tình của bài thơ trở nên sâu lắng chân thành hơn .

Ở khổ thơ tiếp theo khiến cả bài thơ trở nên có chút kịch tính hơn :

“Thình lình đèn điện tắt

Phòng buyn – đinh tối om

Vội bật tung cửa sổ

Đột ngột vầng trăng tròn.”

Đúng như các bậc thi nhân thời xưa vẫn hay nhắc "sông có khúc người có lúc". khi con người đang sống chạy theo cái mới thì chỉ cần một tác động nhỏ cũng đủ khiến họ chậm lại nhìn lại. Khi đèn điện tắt vầng trăng xuất hiện đột ngột khiến tác giả xúc động. Khoảnh khắc đó, giây phút bàng hoàng trước vẻ đẹp kỳ diệu của vầng trăng đã khiến tác giả như được trở lại với bao ký ức kỷ niệm xưa. Bao nhiêu kỷ niệm ùa về làm tóc giả xúc động:

“Ngửa mặt lên nhìn mặt

Có cái gì rưng rưng

Như là đồng là bể

Như là sông là rừng.”

Tác giả không thể giấu được những cảm xúc của mình khi đối mặt với người bạn từng sát cánh bên nhau trong những năm tháng gian khổ. Khi "ngửa mặt lên nhìn mặt" là lúc nhà văn đối mặt với người bạn "trăng" tri kỷ."Vầng trăng" đã nhắc nhở tác giả đừng bao giờ quên những năm tháng đó và tình bạn đồng chí đồng đội đã cùng nhau chiến đấu đầy gian khổ thử thách. Đây là đoạn thơ xứng đáng là khổ thơ hay nhất trong bài thơ, thể hiện chân thành những tình cảm và ngôn từ đi vào lòng người một cách nhẹ nhàng mà thấm thía.

Khổ thơ cuối Nguyễn Duy mang đến cho người đọc sự suy tư trầm lắng:.      

“Trăng cứ tròn vành vạnh

Kể chỉ người vô tình 

Ánh trăng im phăng phắc

 Đủ cho ta giật mình”

Lòng người thay đổi nhưng trăng vẫn luôn thủy chung mặc kệ cho ai thay đổi, vô tình. Tấm lòng bao dung, độ lượng đủ khiến cho tác giả phải “giật mình" mặc dù "trăng tròn vành vạnh","im phăng phắc” không một tiếng động nào cả. Ánh trăng mang một vẻ đẹp cao quý khiến cho người đọc không thể nào quên sự bao dung độ lượng của tình nghĩa thủy chung trọn vẹn trong sáng và không hề đòi hỏi đền đáp.

Qua bài thơ Ánh Trăng của Nguyễn Duy ta đã hiểu rõ những phẩm chất cao quý của “ánh trăng” mà tác giả đã phát hiện và cảm nhận sâu sắc. Cũng qua đây ta thấy Nguyễn Duy là một trong những nhà thơ xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại trong việc sử dụng những vần điệu ngôn ngữ uyển chuyển trong sáng. Bài thơ mang đến cho độc giả không chỉ ở thế hệ trước mà còn thế hệ sau này nhiều bài học triết lý về tình nghĩa thủy chung của dân tộc.

Mai Du

Từ khóa từ Google:

  • phan tich bai anh trang