Cảm nhận của em về bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Văn mẫu lớp 10
Đánh giá bài viết

Đề bài: Cảm nhận của em về bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Bài làm

Trong thời phong kiến xưa có không ít những vị quan thanh liêm không chịu được cảnh bất công, thối nát đã quyết rời bỏ chốn quan trường để về quê ở ẩn, lánh đời. Nguyễn Bỉnh Khiêm là một trong số đó. Ngoài việc mọi người biết tới ông với cương vị là một vị quan triều đình học vấn uyên thâm thì ông còn được biết đến là một nhà thơ nổi tiếng với hai tập thơ “Bạch Vân am thi tập” và “Bạch Vân quốc ngữ thi”. Trong hai tập đó được chú ý ơn cả là bài thơ Nhàn.

Bài thơ Nhàn được rút trong tập thơ “Bạch Vân quốc ngữ thi” được viết bằng chữ Nôm và thể thất ngôn bát cú Đường luật. Đây chính là tiếng lòng của nhà thơ về một cuộc sống an nhàn nơi đồng quê. Có thể nói xuyên suốt bài thơ là tâm trạng vui tươi, sự thanh tịnh trong tâm hồn của tác giả. Hai câu đề của bài thơ đã hiện lên những hình ảnh rất mộc mạc, dung dị:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Cảm nhận của em về bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Cảm nhận của em về bài thơ Nhàn

Phép lặp số từ “một” kết hợp với tên các vật dụng, dụng cụ lao động đã vẽ lên trước mắt người đọc về mọt vùng quê nghèo, đơn sơ. Người đọc có thể khẳng định đây là vùng quê Bắc Bộ với “cuốc”, “mai”, “cần câu”. Tất cả đều là những vật dụng quen thuộc của người nông dân mà nhân vật trữ tình hay chính tác giả đã và đang sử dụng nó. Nguyễn Bỉnh Khiêm qua hai câu thơ hiện lên như một lão nông chi điền, chất phác với phong thái ung dung, thảnh thơi. Lão nông chi điền ấy đang hưởng thụ thú vui tao nhã đó chính là câu cá, làm vườn. Có thể nói đây là cuộc sống đáng mơ ước của rất nhiều người trong thời phong kiến xưa nhưng không phải ai cũng có thể quyết đoán, dứt bỏ dược chốn quan trường nơi mà chứa đầy hiểm nguy nhưng đồng thời lại mang những hấp dẫn mê hoặc lòng người. Chính từ “thơ thẩn” đã tạo nên nhịp điệu khoan thai, êm ái cho người đọc.

Hai câu thực đã khắc học rõ nét hơn về chân dung của Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Loading...

“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao”

Đọc hai câu thơ lên chúng ta có thẻ thấy ngay được sự đối lập trong hai hình ảnh “dại” – “khôn” và “nơi vắng vẻ” – “chốn lao xao”. Tác giả đã sử dụng từ ngữ rất khéo léo và độc đáo. Ví nơi quan trường chính là “chốn lao xao” mặc dù quyền quý nhưng lại chẳng thể sống theo ý mình. Đối với Nguyễn Bỉnh Khiêm thì về ta có thể thấy rằng quyết định về quê ở ẩn không phải là sự trốn tránh trách nhiệm mà là trước tình cảnh đất nước lúc bấy giờ thì việc rời đi ấy mới có thể giúp ông giữ được cốt cách của bản thân để không bị vấy bẩn. “Nơi vắng vẻ” mới là nơi ông sống tới cuối đời.

Sau khi khẳng định quan niệm sống và sự lựa chọn của mình thì ở hai câu luận nhà thơ lại tiếp tục gợi mở cho người đọc về cuộc sống mà ông trải qua ở chốn quê nhà:

“Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Chỉ với hai câu thơ ngắn ngủi nhưng đã làm rõ được cuộc sóng giản dị trong một năm mà nhà thơ đã và đang trải qua. Đầu tiên là đồ ăn, thức uống. Chẳng cầu kỳ xa hoa như khi còn ở chốn qua trường nơi có kẻ hầu người hạ, có cao lương, mỹ vị nữa mà thức ăn mùa nào thức ấy. Dù đó là những thực phẩm có sẵn, giản dị và bình dân nhưng chính nó lại khiến cho tác giả cảm thấy hài lòng. Thức ăn hằng ngày đã vậy còn sinh hoạt cũng mang đậm chất dân dã, quê nhà đó là “hồ sen”, “ao” những đặc trưng của vùng nông thôn Bắc Bộ. Tất cả toát lên sự thanh tao, một cuộc sống an nhàn, hưởng thụ, không phải lo nghĩ gì. Từ những trải nghiệm và cuộc sống sinh hoạt ấy khiến Nguyễn Bỉnh Khiêm đúc kết nên suy nghĩ của mình về cuộc đời:

“Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”

Hai câu thơ kết đã bày tỏ triết lý của nhà thơ về hành động ở ẩn của mình. Mặc dù ông đã từng đỗ đạt, đã từng làm quan nhưng với một người không có tham vọng, không có sự ganh đua nơi chốn quan trường “lao xao” thì phú quý, giàu sang đối với ông cũng chỉ là giấc “chiêm bao”  mà thôi. “Rượu” được tác giả nhắc đến ở ngay đầu câu, với cuộc sóng hưởng thụ, an nhàn thì rượu là thứ không thể thiếu. Với Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng vậy, nhâm nhi, thưởng thức rượu không phải để say mà là để thưởng thức hương vị của cuộc sống, là để nhìn đời.

Bài thơ Nhàn với ngôn từ giản dị, hàm súc kết hợp với nhiều hình ảnh và giọng điệu thơ hóm hỉnh đã thể hiện thành công tư tưởng về cuộc sống thanh nhàn tại chốn quê nhà. Cũng qua bài thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã bày tỏ quan niệm, triết lý về dại – khôn, danh lợi ở đời. Qua đó khẳng định việc lựa chọn cho mình “nơi vắng vẻ” để sống qua ngày là một lựa chọn đúng đắn và nhiều người mơ ước.

Loan Trương

Loading...

Từ khóa từ Google:

  • cảm nhận bài nhàn